သစ္ပင္ေတြကို တန္ဖိုးျဖတ္လို႕ရႏိုင္ပါသလား။

ph-rainforest1_20130311081820573002-620x349.jpg

ထုတ္ကုန္ပစၥည္းအမ်ိဳးမ်ိဳး (ဥပမာ-စကၠဴ၊ ပရိေဘာဂ) စတာေတြ ထုတ္လုပ္ႏိုင္ဖို႕အတြက္ လူေတြက သစ္ပင္ေတြကို ေဈးႏႈန္းသတ္မွတ္လို႕ ခုတ္လွဲေရာင္း၀ယ္ေနၾကတယ္။ အဲဒီသစ္ပင္နဲ႕ အဲဒီဈးႏႈန္းေတြဟာ တကယ္ပဲထိုက္တန္ရဲ႕လားဆိုတာ ဘယ္သူမွ ထဲထဲ၀င္၀င္ေတြးမိၾကမယ္မထင္ဘူး။ တကယ္တမ္းစဥ္းစားၾကည့္ရင္ သစ္ပင္တစ္ပင္ရဲ႕ တန္ဖိုးဟာ တြက္ခ်က္မရႏိုင္ပါဘူး။ Oregon ျပည္နယ္က Portland Parks & Recreation ဟာ သစ္ပင္ေတြရဲ႕ တကယ့္အနီးစပ္ဆံုး တန္ဖိုးအစစ္အမွန္တစ္ခ်ိဳ႕ကို သစ္ပင္ေတြမွာ လိုက္ခ်ိတ္ထားျခင္းအားျဖင့္ လူထုကို သစ္ပင္ေတြရဲ႕အက်ိဳးေက်းဇူးကို သတိထားမိေစဖို႕ ႀကိဳးပမ္းထားပါတယ္။ သစ္ပင္ေတြရဲ႕ အက်ိဳးေက်းဇူးအမ်ားအျပားေတြထဲကမွ အေရးအႀကီးဆံုး တခ်ိဳ႕ကို ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္။

(၁)   ေလထုသန္႕စင္ျခင္း

အားလံုးသိတဲ့အတိုင္း အပင္ေတြဟာ ေလထုထဲကဖုန္မႈန္႕အညစ္အေၾကးေတြကို ဖယ္ရွားႏိုင္စြမ္း ရွိပါတယ္။ီေလနပႈည်အငအကအန က သုေတသီေတြရဲ႕ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္အရ ၿမိဳ႕ျပရဲ႕ေတာအုပ္ ေတြဟာ ပွ်မ္းမွ်ႏွစ္စဥ္ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ကိုလူတစ္ေယာက္ႏႈန္း အသက္ကယ္တင္ေပးႏိုင္စြမ္း ရွိပါတယ္တဲ့။ အပင္မရွိေတာ့တဲ့ေနရာမွာေနထိုင္တဲ့သူေတြဟာ အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါေတြကို ပိုမိုခံစားရေလ့ရွိပါတယ္။ သက္ရွိေတြလိုအပ္ေနတဲ့ ေအာက္ဆီဂ်င္ကို အပင္ေတြက ေထာက္ပံ့ေပးေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ သစ္ပင္ေတြကို “Lungs of the Planet” ကမၻာေျမႀကီးရဲ႕အဆုတ္လို႕ တင္စားေခၚေ၀ၚၾကပါတယ္။

(၂)   အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း

၂၀၁၂ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္က အမ်ိဳးသားသစ္ေတာဥယ်ာဥ္တစ္ခုတည္းကတင္ လာေရာက္ အပန္းေျဖသူေတြဆီကေန ကန္ေဒၚလာ ၁၁ဘီလီယံနီးပါး ရရွိခဲ့ပါတယ္တဲ့။ ဒီေတာ့ သစ္ေတာဥယ်ာဥ္ေကာင္းေကာင္းတစ္ခုရဲ႕ ၀င္ေငြကလဲ မေသးဘူးေနာ္။ ဒီလိုစီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြဟာ ေရရွည္တည္တံ့ေနမွာျဖစ္ၿပီး အခ်ိန္ျပည့္သာမက အခ်ိန္ပိုင္းလုပ္သား အမ်ားအျပားအပါအ၀င္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း တစ္သိန္းကိုးေသာင္းေလာက္ ဖန္တီးေပးထားႏိုင္ပါတယ္။

(၃)   ေရေကာင္းေရသန္႕

ပုလင္းထဲထည့္၊ ပိုးသတ္ထားတဲ့ေရကသာ ေရသန္႕လို႕ထင္ေနရင္ မွားမွာေပါ့။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၊ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ဟာ လူေနထူထပ္ေပမယ့္ ေရသန္႕စင္မႈနည္းနည္းပဲ လုပ္ရပါတယ္။ ဒါဟာ သစ္ေတာေတြမွာ သဘာ၀ေရေလွာင္ကန္ေတြ အမ်ားအျပားရွိထားတာေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ ေရသံုးစြဲမႈရဲ႕ သံုးပံုႏွစ္ပံုနီးပါးဟာ အဲဒီေရေလွာင္ကန္ေတြဆီကေန လာတာျဖစ္ပါတယ္။

(၄)   ကာဗြန္သန္႕စင္ေပးျခင္း

နည္းပညာတိုးတက္မႈရဲ႕ေနာက္ကြယ္က ကမၻာေျမႀကီးဟာ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ေတြ အမ်ားအျပားထုတ္လႊတ္ေနတာေၾကာင့္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈမ်ားျပားေနတာ အားလံုးသိၾကမွာပါ။ ေလာင္စာေတြေလာင္ကြ်မ္းၿပီး ေလထုထဲကာဗြန္ဒိုင္ေအာင္ဆိုဒ္ မ်ားျပားလာၿပီဆိုရင္ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ရာသီဥတုျဖစ္လာဖို႕ နီးေနပါၿပီ။ အႏွစ္(၄၀)သက္တမ္းရွိတဲ့ အပင္တစ္ပင္ဟာ တစ္ႏွစ္ကို ကာဗြန္ဒိုင္ေအာင္ဆိုဒ္ဓါတ္ေငြ႕ တစ္တန္ႏႈန္းသန္႕စင္ျခင္းအားျဖင့္ ဒီအႏၱရာယ္ရွိတဲ့ ျဖစ္စဥ္ကိုေလ်ာ့က်ႏိုင္ဖို႕ အေထာက္အကူေပးေနပါတယ္။

(၅)   ရာဇ၀တ္မႈေလ်ာ့ခ်ေပးျခင္း

ဘာဆိုင္လဲလို႕ေတြးမိပါလိမ့္မယ္။ သစ္ပင္ေတြဟာ လူေတြရဲ႕စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလ်ာ့နည္းေစတဲ့ အစြမ္းသတၲိရွိပါတယ္။ သစ္ပင္ေတြအမ်ားအျပားရွိတဲ့ အိမ္နီးခ်င္းေတြဟာ သစ္ပင္ေတြနည္းပါးတဲ့ အိမ္နီးခ်င္းေတြထက္ ရာဇ၀တ္ျဖစ္မႈႏႈန္းေလ်ာ့နည္းပါတယ္တဲ့။ သုေတသီေတြက လူေတြမွာ စိတ္ဖိစီးမႈေလ်ာ့နည္းသြားတဲ့အတြက္ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႕ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈမ်ားျပားလာၿပီး အခ်င္းခ်င္း ယံုၾကည္နားလည္ႏိုင္စြမ္းေတြ ပိုမိုတိုးပြားလာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ရာဇ၀တ္မႈႏႈန္း နည္းပါးရျခင္းျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။

(၆)   ပိုင္ဆိုင္မႈတန္ဖိုးျမင့္တက္ျခင္း

လူေတြရဲ႕ အႀကိဳက္နဲ႕လိုအပ္ခ်က္ေတြအရ သူတို႕ရဲ႕အလုပ္နဲ႕ အိမ္တည္ရွိရာေနရာေတြကို ေရြးခ်ယ္တဲ့အခါမွာ သစ္ပင္မ်ားမ်ားပါရွိတဲ့အိမ္ကို ေရြးခ်ယ္လာၾကပါတယ္။ သစ္ပင္ရွိတဲ့အိမ္ဟာ သစ္ပင္မရွိတဲ့အိမ္ထက္ ၇.၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ပိုၿပီးတန္ဖိုးျမင့္တက္လာပါတယ္။ ေဈး၀ယ္သူေတြကလည္း အစိမ္းေရာင္ဥယ်ာဥ္နဲ႕ ရႈခင္းရွိတဲ့ေဈးဆိုင္ေတြမွာ ပိုၿပီး၀ယ္လာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

(၇)   စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာက်န္းမာႀကံ႕ခိုင္ျခင္း

စိတ္ဓါတ္က်ေနခ်ိန္သစ္ေတာေလးထဲမွာ လမ္းေလွ်ာက္ထြက္ၾကည့္ပါ။ သဘာ၀နဲ႕မ်ားမ်ား ထိေတြ႕ႏိုင္သူေတြဟာ မွတ္ဥာဏ္ကိုပိုမိုေကာင္းမြန္ေစျခင္း၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာႀကံ႕ခိုင္ျခင္းနဲ႕ စည္းကမ္းတက်ေနထိုင္တတ္ျခင္းတို႕ကို ရရွိပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ပါတယ္။ ေဆး႐ံုေပၚကလူနာေတြထဲမွာေတာင္ ျပတင္းေပါက္ကေန သစ္ပင္ကိုအၿမဲတမ္းျမင္ေနရတဲ့ လူနာေတြက အျခားမျမင္ရတဲ့လူနာေတြထက္ ေဆးရံုကေန ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ေစာဆင္းႏိုင္တာကို ေလ့လာခ်က္တစ္ခုက ေတြ႕ရွိရပါတယ္တဲ့။

(၈)   အပူခ်ိန္ထိန္းညႇိေပးျခင္း

လူဦးေရ တစ္မီလီယံနဲ႕အထက္ရွိတဲ့ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ဟာ တစ္ႏွစ္ပတ္လည္ပွ်မ္းမွ်ေလထုအပူခ်ိန္ (၁.၃)ဒီဂရီဆဲလ္စီးယပ္ ပိုေႏြးေနေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါကို တစ္ေနရာတည္းအပူခ်ိန္သက္ေရာက္မႈလို႕ ေခၚၿပီး ဒီသက္ေရာက္မႈကို သစ္ပင္ေတြကေပးတဲ့ အရိပ္နဲ႕ ေလကာႏိုင္စြမ္းေတြက ေလ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အရိပ္ရအပင္ေတြရွိတဲ့ မိသားစုေတြဟာ ေႏြရာသီမွာ အေအးဓါတ္ရဖို႕ သံုးစြဲရတဲ့ကုန္က်စရိတ္ရဲ႕ ၁၂ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ကို ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါတယ္တဲ့။

(၉)   ေရလႊမ္းမိုးမႈကို ထိန္းညႇိေပးျခင္း

သစ္ပင္ေတြဟာ ေတာင္ကုန္းေတြေပၚက စမ္းေခ်ာင္း၊ စမ္းေခ်ာင္ေတြကေန ျမစ္ထဲကို စီးဆင္းသြားတဲ့ေရပမာဏ အေတာ္မ်ားမ်ားကို သိုေလွာင္ထားႏိုင္စြမ္းရွိပါတယ္။ ဒီလိုမွ မသိုေလွာင္ထားႏိုင္ရင္ ေတာင္ကုန္းေတြေပၚကေရေတြဟာ အတားအဆီးမဲ့စြာနဲ႕ ၿမိဳ႕ထဲကို ၀င္လာၿပီး ၿမိဳ႕ေတြကိုလႊမ္းမိုးသြားႏိုင္ပါတယ္။

(၁၀) ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္မ်ားေနထိုင္ျခင္း

ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္ေတြရဲ႕ အစားအစာ၊ အကာအကြယ္၊ အသိုက္အၿမံဳနဲ႕ မ်ိဳးဆက္ပြားမ်ားဖို႕ အေရးကိစၥေတြဟာ သစ္ေတာေတြအေပၚမွာ မူတည္ေနပါတယ္။ ကမၻာေျမေပၚက သက္ရွိမ်ိဳးစံု ရွင္သန္ေနထိုင္ႏိုင္ဖို႕အတြက္ကိုလည္း အံ့ဩဖြယ္ေကာင္းေလာက္ေအာင္ အေထာက္အပံ့ ေပးထားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အပင္ေတြျပဳန္းတီးမႈကို ကာကြယ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ တျခားအပင္ေတြနဲ႕ သူတို႕ကိုမွီခိုေနထိုင္ရတဲ့ သတၲ၀ါေတြအားလံုးကို ကာကြယ္ရာေရာက္ပါတယ္။

(ref: greenwaymyanmar.org)

19 Shares
Trend Myanmar Team မွ စီစဥ္တင္ဆက္ေသာ trend.com.mm တြင္ ေဖာ္ျပပါရွိေသာ သတင္းမ်ား၊ သတင္းေဆာင္းပါးမ်ား၊ ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါးမ်ားကို မည္သည့္ facebook စာမ်က္ႏွာ ၊ website မ်ားတြင္မဆို ျပန္လည္ကူးယူ ေဖာ္ျပျခင္းကို ခြင့္မျပဳပါေၾကာင္း အသိေပး ေၾကညာအပ္ပါသည္။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.